Türkiye bilen Azerbaýjan energiýa, söwda we maýa goýum şertnamasyna gol çekdiler

Türkiye bilen Azerbaýjan energiýa, söwda, maýa goýumlary we syýahatçylyk ýaly ugurlary öz içine alýan 110 maddadan ybarat hereket meýilnamasyny öz içine alýan 12-nji Bilelikdäki Ykdysady Komissiýanyň protokolyna gol çekdiler.

Ylalaşyk duşenbe güni Azerbaýjanyň paýtagty Bakuda Türkiye Respublikasynyň wise-prezidenti Jewdet Ýylmaz we Azerbaýjanyň premýer-ministri Ali Asadow tarapyndan gol çekildi.

Ýylmaz, Prezident Rejep Taýýip Erdogan we Azerbaýjanyň Prezidenti İlham Aliýew tarapyndan 2021-nji ýylyň 15-nji iýunynda gol çekilen Şuşa Jarnamasynyň gatnaşyklary ýaranlyk derejesine çykarandygyny ýatladyp, häzirki hyzmatdaşlygyň, esasan hem Türki Döwletleriniň Guramasynyň (TDG) çäginde sebitleýin we halkara derejesinde işleri güýçlendirmek arkaly tutuş türk dünýäsiniň gülläp ösmegine goşant goşmagy maksat edinýändigini aýtdy.

Ýylmaz şeýle düşünje bilen Bilelikdäki Ykdysady Toparyň (BYK) duşuşyklarynyň anyk taslamalary işläp düzmek we umumy ykdysady maksatlara tarap ynamly hereket etmek üçin ýol kartasyny üpjün edýändigini, hyzmatdaşlygyň anyk üstünlikleri gazanmaga getirýändigini aýtdy.

Wise-prezident Ýylmaz Azerbaýjan bilen söwda möçberiniň geçen ýyl iň ýokary derejesine ýetip, 8 milliard dollara ýetendigini aýtdy.

Ýylmaz şeýle hem: "Bu babatda söwda möçberimiz üçin goýan 15 milliard dollarlyk maksadymyz diňe biziň mümkinçiliklerimizi görkezýän orta möhletli maksatdyr. Biziň hakyky maksadymyz bilelikdäki önümçilik, bilelikdäki maýa goýumlar we üçünji ýurtlarda bilelikdäki taslamalary işläp düzmek üçin mümkinçiliklere ýetmekdir. Bu maksada ýetmek bilen, işewürlerimiziň öňündäki býurokratik päsgelçilikleri aýyrmak we gümrük we logistika proseslerini çaltlaşdyrmak biziň iň esasy ileri tutýan ugurymyz bolar" diýip belledi.

Wise-prezident Türkiyäniň üçünji ýurtlar arkaly maýa goýumlaryny göz öňünde tutup, Türkiyäniň Azerbaýjandaky maýa goýumlarynyň 18 milliard dollara, Azerbaýjanyň bolsa Türkiyedäki maýa goýumlarynyň 21 milliard dollara ýetendigini belläp: "Biz diňe Hazar deňziniň baýlyklaryny Günbatara ýetirýän "tranzit ýurtlar" bolmaly däldiris; energiýanyň dolandyrylýan we üpjünçilik howpsuzlygynyň üpjün edilýän strategik merkezler bolmalydyrys. Şu nukdaýnazardan, gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmelerini öz içine alýan energiýa hyzmatdaşlygymyzy diwersifikasiýa etmeli we Nahiçewanyň üsti bilen meýilleşdiren energiýa geçelgesini mümkin boldugyça çalt durmuşa geçirmek arkaly energiýa ulgamyndaky hyzmatdaşlygymyzy güýçlendirmelidiris" diýip nygtady.

Ýylmaz şeýle hem: “Eger şu günki iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygyň anyk görkezijilerine seretsek, TPAO bilen SOCAR-yň arasyndaky hyzmatdaşlygyň pugtalanmagy we artmagy, Ygdyr-Nahiçewan tebigy gaz geçirijisiniň açylmagy, BOTAŞ, SOCAR we TPAO-nyň üçünji ýurtlarda bilelikdäki işleri alyp barmagy üçin gazanan ylalaşygymyz, şeýle hem “Ýaşyl elektrik geçirijisi we söwda taslamasy” hem-de Türkiye-Azerbaýjan, Nahiçewan özara baglanyşyk taslamasy ýurtlarymyzyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň hakykatda nähili öňdengörüjiliklidigini aýdyň görkezýär” diýip nygtady.

“Ikitaraplaýyn gatnaşyklarymyzyň ýene bir möhüm ugry, XXI asyryň Ýüpek ýoly diýlip hem atlandyrylýan Orta koridordyr, ol öňküden has möhüm boldy we ol Hazar deňziniň üsti bilen Gündogar-Günbatar ýoluna ünsi çekdi” diýip, Ýylmaz diňe bir mümkinçiligiň ýeterlik däldigini we bu mümkinçiligi durnukly logistika arhitekturasyna öwürmegiň iki ýurduň elindedigini belledi. Ol Häzirki zaman Ýüpek ýolunyň esasy daşlarynyň ornaşdyryljakdygyny we Hytaýyň Beýik diwaryndan Ýewropa çenli uzalýan söwdanyň ykbalynyň Türkiye bilen Azerbaýjanyň arasyndaky üýtgewsiz hyzmatdaşlyk bilen kesgitlenjekdigini nygtady.