Prezident Erdogan üçtaraplaýyn Mekge Ylalaşygy baradaky pikiriň nähili ýüze çykandygy we bu ylalaşyga barýan ýolda haýsy wakalaryň täsirli bolandygy baradaky soraga şeýle jogap berdi:
“Mekge Bilelikdäki Goranmak Ylalaşygy baradaky pikir sebitimizde bolup geçýän wakalaryň netijesinde ýüze çykan täze şertleriň we umumy jogapkärçilik düşünjesiniň netijesidir.
Biz hemişe sebit meseleleriniň sebit ýurtlary tarapyndan eýelenilmeginiň we çözülmeginiň tarapdary bolduk. Biziň esasy çemeleşmämiz hemişe şeýle boldy. Sebitiň meselelerini sebitiň öz aktýorlary çözmelidi, munuň ilkinji ädimini ätdik diýip bileris.
Soňky döwürde bolup geçen wakalar dogan we dost ýurtlaryň arasyndaky raýdaşlygyň nähili möhümdigini ýene bir gezek görkezdi.
Türkiýe hökmünde biz düşünişmezlikleriň çuňlaşmagynyň däl-de, dialog we maslahatlaşma kanallarynyň güýçlendirilmeginiň tarapdary bolduk. Sebäbi hemişelik parahatçylygyň diňe çaknyşyklaryň bes edilmegi bilen däl, eýsem özara ynam, syýasy erk we umumy geljek garaýşy bilen mümkindigini bilýäris.
Mekge Bilelikdäki Goranmak Ylalaşygy hem hut şu düşünjäniň netijesidir.
Bu ýerde diňe üç ýurduň bir ýere jemlenmeginden başga-da, sebitimiziň durnuklylygy we dogan halklaryň asudalygy babatda taryhy jogapkärçiligi öz üstümize aldyk.
Ýene-de aýratyn nygtamak isleýän zadym, bu ylalaşyk sebitimizde asudalygy we durnuklylygy isleýän ähli dogan ýurtlar üçin hem açykdyr.
Türkiýe hökmünde biz geçmişde bolşy ýaly, häzirki wagtda-da parahatçylygyň, durnuklylygyň we doganlygyň tarapynda durmagymyzy dowam etdirýäris.
Mekge Bilelikdäki Goranmak Ylalaşygyny hem şu erkiň anyk beýany hökmünde görýäris we gatnaşyjy ýurtlaryň sanyny artdyrmakdan hem çekinmeýäris.
Nesip bolsa, Saud Arabystany, Pakistan we Türkiýe hökmünde sebitimizde täze hyzmatdaşlyk we raýdaşlyk döwrüniň gapysyny açdyk.
Biz bu gapyny hemişe açyk saklamak, parahatçylygyň we durnuklylygyň güýçlenmegine goşant goşmak erkine eýe ýurtlardyrys.”
“Biziň maksadymyz bir gün sebitdäki ähli ýurtlary şu bileleşigiň çäginde jemlemekdir”
Prezident Erdogan Ylalaşygyň ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky dartgynlyga bagly bolup-bolmandygy baradaky beýleki bir soraga şeýle jogap berdi:
“ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky dartgynlygyň gidişi, elbetde, sebitdäki wakalar nukdaýnazaryndan möhümdir.
Emma Mekge Bilelikdäki Goranmak Ylalaşygyny diňe şu dartgynlygyň netijesinde ýüze çykan wagtlaýyn ýagdaý hökmünde bahalandyrmak ýurtlarymyzyň syýasatyna we niýetine dogry düşünmezlik bolar.
BMG-niň Tertipnamasynyň 51-nji maddasynda kesgitlenen goranmak hukugyny hem tassyklaýan bu ylalaşyk hiç bir ýurdy nyşana almaýşy ýaly, sebitimiziň asudalygyny, abadançylygyny we durnuklylygyny maksat edinýän ähli dogan ýurtlaryň gatnaşmagy üçin hem açykdyr.
Aslynda biziň garaýşymyz üç ýurt bilen çäklenmän, has-da giňelmek we mümkin bolsa, bir gün sebitdäki ähli ýurtlaryň şu çatynyň astynda jemlenmegini üpjün etmekdir. Bu sebite uzak möhletleýin durnuklylygy getirejek iň möhüm ädim bolar.
Şu gün äden ädimimiziň hem, elbetde, öz gözbaşlary bar. Bu ylalaşyk uzak wagtdan bäri bilelikde gol çeken hyzmatdaşlarymyz we beýleki sebit ýurtlary bilen geçiren gepleşiklerimizde ara alnyp maslahatlaşylan meseleleriň biri bolup geldi.
Sebitimizde parahatçylygyň, durnuklylygyň we howpsuzlygyň güýçlendirilmegi üçin degişli ýurtlaryň yzygiderli maslahatlaşma alyp barmalydygyny uzak wagtdan bäri aýdýarys we şoňa laýyklykda hereket edýäris.
Sebäbi sebit meseleleriniň çözgüdinde daşardan ýöňkelýän reseptleriň nähili betbagtçylyklara getirendigini bilýäris.
Şonuň üçin Türkiýe hökmünde hemişe sebit ýurtlarynyň öz erkini we umumy paýhasyny aýgytlaýjy güýje öwürmek ugrunda syýasat alyp barýarys.
Şoňa görä-de, Mekgede ýüze çykan üçtaraplaýyn mehanizmi gündelik wakalara berlen ýönekeý bir jogap hökmünde görüp bilmeris.
Äden ädimimiz üýtgeýän sebit şertleriniň öňünde ýüze çykarylan strategik erki aňladýar.
Türkiýe hökmünde biz hemişe dartgynlygyň däl-de, diplomatiýanyň; çaknyşygyň däl-de, dialogyň; bölünişigiň däl-de, sebit hyzmatdaşlygynyň güýçlenmeginiň tarapdary bolduk.
Ähli taraplar bilen gepleşip bilýän we zerur bolanda çylşyrymly meselelerde jogapkärçiligi öz üstüne alyp bilýän ýurt hökmünde sebitimizde hemişelik parahatçylygyň we durnuklylygyň ýola goýulmagy üçin öz üstümize düşýän wezipeleri ýerine ýetirmegi dowam etdireris.”
“Bu ylalaşyk bilen haýsydyr bir ýurdy nyşana almaýarys”
Ylalaşygyň goranmak häsiýetine eýe bolmak bilen birlikde, taraplaryň birine garşy edilen islendik hüjümiň üç ýurda-da edilen hüjüm hökmünde kabul ediljekdigi baradaky maddanyň soralmagy üzerine Prezident Erdogan şeýle diýdi:
“Hawa, adyndan hem belli bolşy ýaly, Mekge Bilelikdäki Goranmak Ylalaşygy umumy goranmak çemeleşmesini esaslandyrýar.
Mukaddes Mekgede dogan ýurtlar hökmünde şeýle ylalaşyga gol çekmegimiziň aýratyn ähmiýeti bar we biz munuň şatlygyny başdan geçirýäris.
Mekge Bilelikdäki Goranmak Ylalaşygy, ilkinji nobatda, köpçülikleýin saklaýjy güýji esaslandyrýan ylalaşykdyr. Ol howpsuzlyk we goranmak hyzmatdaşlygymyzy ösdürjek, goranmak senagatynda bilelikdäki taslamalary durmuşa geçirjek we terrorçylyga garşy göreşde bize güýç berjek ylalaşykdyr.
Bu ylalaşyk bilen hiç bir ýurdy nyşana almaýarys, maksadymyz diňe sebitiň asudalygy, durnuklylygy we halklarymyzyň abadançylygydyr.
Ylalaşygyň maddalarynda hem aýdyň we anyk beýan edilişi ýaly, bu ýerde esasy mesele taraplaryň haýsydyr biriniň howpsuzlygyna abanýan howpuň beýleki taraplar tarapyndan hem umumy howpsuzlyk meselesi hökmünde kabul edilmegidir.
Emma muny diňe harby düzgün hökmünde bahalandyrmak bolmaz. Ylalaşygyň esasy maksady saklaýjy güýji güýçlendirmek, taraplaryň howpsuzlygyny özara raýdaşlyk düşünjesiniň çäginde berkitmek we sebitdäki durnuklylygy goramakdyr.
Türkiýäniň soňky ýyllarda goranmak we howpsuzlyk ugurlarynda amala aşyran öňegidişlikleri hemmeler tarapyndan ýokary bahalandyrylýar.
Bulary amala aşyrýan wagtymyz hem dogan we dost ýurtlar bilen hyzmatdaşlyklarymyzy, ylalaşyklarymyzy ýola goýup, sebitiň parahatçylygyny we durnuklylygyny güýçlendirýän häsiýete eýe edýäris.
Şol bir wagtyň özünde, bu bileleşige gol çeken ýurtlar hökmünde biri-birimize howp salmajakdygymyzy, tersine, biri-birimiziň howpsuzlygymyzy kepillendirmegi öz üstümize alandygymyzy we öz aramyzda raýdaşlyk içinde boljakdygymyzy görkezýäris.
Mekge Bilelikdäki Goranmak Ylalaşygynyň berýän habary örän aýdyňdyr: birimiziň howpsuzlygy hemmämiziň howpsuzlygymyzdyr. Bu düşünjäni sebitimizde giňişleýin çemeleşme arkaly durmuşa geçirsek, hemişelik parahatçylygy, durnuklylygy we abadançylygy hemmämiziň bähbidimize laýyk görnüşde üpjün edip biljekdigimize ynanýaris.”
“Sebitiň geljegini sebit ýurtlarynyň erkinden üzňe kesgitlemek mümkin däl”
Prezident Erdogan Ýakyn Gündogardaky sebit güýçleriniň ozal diňe uly güýçleriň jogapkärçiligi hökmünde görülýän howpsuzlygy we durnuklylygy üpjün etmek jogapkärçiligini öz üstlerine almaga karar berendiklerini aýdyp bolarmy diýen soraga şeýle jogap berdi:
“Indi sebit ýurtlary öz howpsuzlygynyň, öz durnuklylygynyň we öz geljeginiň jogapkärçiligini has köp öz üstlerine almaly bolýarlar.
Biziň köp wagtdan bäri öňe sürýän çemeleşmämiz hem hut şeýledir. Sebitiň meselelerini iň gowy bilýänler şol sebitiň ýurtlary we halklarydyr.
Sebitimizde bolup geçýän wakalar, elbetde, dünýä derejesinde täsir döredýän netijelere getirip biler. Sebitleýin eýelenmegiň, sebitdäki raýdaşlygyň we umumy erk-islegiň güýçlendirilmegi dünýä durnuklylygynyň pugtalandyrylmagyna hem goşant goşar.
Türkiýe hökmünde sebit ýurtlarynyň öz aralarynda has güýçli mehanizmleri döretmegini, howpsuzlygy we durnuklylygy bilelikde üpjün etmegini örän möhüm hasaplaýarys.
Biz sebit ýurtlarynyň tas hemmesi bilen örän gowy derejede gatnaşyk alyp barýarys. Munuň bilen birlikde, sebit ýurtlary bilen bar bolan hyzmatdaşlyklarymyzy has uzak möhletli we berk görnüşe getirmegiň peýdalydygy baradaky garaýyşdadyrys. Şu çäkde sebit ýurtlarynyň öz howpsuzlygyny we ykdysady durnuklylygyny öz aralarynda döredjek institusional gatnaşyklary arkaly kepillendirmegi gerek diýip hasaplaýarys.
Şu gün ýüze çykan ýagdaýyň iň aýdyň görkezýän zady hem şudur: sebitiň geljegini sebit ýurtlarynyň erk-isleginden üzňe kesgitlemek mümkin däl.
Biziň maksadymyz daşlaşdyrýan bloglara bölünmek däl-de, özygtyýarlylyga we çäk bitewiligine hormat goýmaga, özara ynama we umumy bähbitlere esaslanýan sebit hyzmatdaşlygy ulgamyny döretmekdir.
Türkiýe şu düşünje bilen hereket etmegi, zerur bolanda jogapkärçiligi öz üstüne almagy we sebitimizde parahatçylygyň, durnuklylygyň hem-de howpsuzlygyň güýçlendirilmegi üçin diplomatik başlangyçlaryny tutanýerlilik bilen dowam etdirmegi dowam etdirer.”
Prezident Erdogan sözüni şeýle dowam etdirdi:
“Mekge Ylalaşygynyň Pars aýlagy sebitinde howpsuzlygyň güýçlendirilmegine goşant goşjakdygyna ynanýaryn, ynanýarys. Ilkibaşdan bäri belläp geçişim ýaly, sebitiň abadançylygyna, asudalygyna we howpsuzlygyna hyzmat etjek ylalaşyga gol çekdik.
Pars aýlag sebitiniň howpsuzlygy diňe sebit ýurtlary üçin däl, eýsem dünýä ykdysadyýeti we halkara söwda üçin hem örän uly ähmiýete eýedir.
Energiýa üpjünçiliginiň howpsuzlygyndan deňiz ýollarynyň howpsuzlygyna, söwdanyň üznüksizliginden dünýä ykdysadyýetiniň durnuklylygyna çenli köp mesele gönüden-göni şu sebitiň asudalygy bilen baglanyşykly.
Bu diňe nazary pikir däl. Soňky birnäçe aýda bolup geçen wakalar muny bize görkezdi.
Şoňa görä-de, Pars aýlagynda howpsuzlygyň we durnuklylygyň güýçlendirilmegine gönükdirilen her bir ädimi diňe sebitleýin däl, eýsem dünýä parahatçylygy we abadançylygy nukdaýnazaryndan hem gymmatly hasaplaýarys.
Mekge Bilelikdäki Goranmak Ylalaşygynyň sebitiň umumy howpsuzlyk we raýdaşlyk düşünjesine uly goşant goşjakdygyna we sebitdäki çemeleşmäni üýtgetjekdigine ynanýarys.
Howpsuzlyk bilen ykdysady ösüşi biri-birinden aýry göz öňüne getirip bolmaz. Men hemişe syýasy durnuklylygyň we ykdysady ösüşiň hem ugurdaş ilerleýändigini aýdyp gelýärin.
Ýewropa başdan geçiren uly uruşlaryndan soň ilki bilelikde durnuklylyk we howpsuzlyk, soňra bolsa ykdysady integrasiýa we abadançylyk derejesine ýetdi. Biz beýle köp agyryny başdan geçirmän, bu derejä bilelikde ýetip bileris. Asudalygyň bolmadyk ýerinde söwdanyň, maýa goýumlarynyň we abadançylygyň durnukly bolmagy mümkin däl. Pars aýlagynyň durnuklylygy şol bir wagtyň özünde Aziýa, Ýewropa we Afrika arasyndaky ykdysady baglanyşyklaryň howpsuzlygy babatda hem strategik meseledir.
Pars aýlagynyň parahatçylygyny we durnuklylygyny öz howpsuzlyk we sebit parahatçylygy baradaky garaýşymyzdan aýry görmeýäris.
Şonuň üçin biz öz üstümize düşýän ähli jogapkärçiligi berjaý etmäge we konstruktiw diplomatik tagallalarymyzy dowam etdirmäge taýýar.”
"Hormuz Bogazy dünýä ykdysadyýetiniň wenasydyr"
Prezident Erdogan Ormuz bogazyndaky ýagdaý baradaky soraga jogap berip, şeýle diýdi:
“Ormuz bogazy diňe sebit üçin däl, eýsem dünýä üçin hem möhüm ähmiýete eýe bolan nokatdyr. Ol dünýäniň energiýa üpjünçiligi we halkara söwda taýdan örän strategik geçelgedir. Şonuň üçin bu ýerde bolup biljek islendik dartgynlygyň täsirleriniň diňe sebit ýurtlary bilen çäklenmeýändigini bütin dünýä nebit bahalary arkaly gördi we duýdy. Ormuz bogazy dünýä ykdysadyýetiniň diýen ýaly esasy damarlarynyň biridigini subut etdi.
Biziň arzuwymyz we garaşýan zadymyz häzirki dartgynlygyň mümkin boldugyça tiz wagtda tamamlanmagy we Ormuz bogazynyň halkara söwdasyna ýene-de howpsuz, durnukly hem-de üznüksiz hyzmat etmegidir.
Munuň amala aşmagy bolsa taraplaryň paýhasly hereket etmegine we diplomatiýa kanallarynyň açyk saklanmagyna bagly.
Biz hiç wagt dartgynlygyň güýçlenmeginiň tarapdary bolmadyk. Tersine, ähli taraplar bilen dialog gurup, meseleleriň gepleşikler arkaly çözülmegini goldadyk. Taraplary bir stoluň başynda duşuşdyrmaga çalyşdyk.
Sebäbi Ormuzda ýa-da Ukrainada, Palestinde hemişelik çözgüdiň ýolunyň çaknyşykdan däl-de, diplomatiýadan geçýändigini bilýäris.
Şeýle möhüm suw ýolunyň howpsuzlygy meselesinde sebit ýurtlarynyň jogapkärçiligi uludyr.
Biz sebitdäki eýelenmegiň we umumy howpsuzlyk düşünjesiniň güýçlendirilmeginiň Ormuz bogazynyň durnuklylygyna möhüm goşant goşjakdygyna ynanýarys.
Maksat Ormuz bogazynyň ýene-de howpsuz we durnukly adaty iş tertibine dolanmagy hem-de munuň hemişelik häsiýete eýe bolmagydyr.”
Saud Arabystany bilen gatnaşyklar
Prezident Erdogan Saud Arabystany bilen gatnaşyklar barada şeýle diýdi:
“Saud Arabystany bilen gatnaşyklarymyzy umumy taryhymyzyň, doganlyk gatnaşyklarymyzyň we özara bähbitlerimiziň kemala getiren strategik gatnaşyklary hökmünde bahalandyrýarys. Türkiýe bilen Saud Arabystany diňe dost we dogan ýurtlar bolman, eýsem sebitdäki parahatçylyk, durnuklylyk we abadançylyk babatda möhüm jogapkärçiligi öz üstüne alan iki ýurtdyr. Soňky döwürde gatnaşyklarymyzda gazanan depginimizden hoşal.
Syýasy dialogymyzy güýçlendirmek bilen bir hatarda, ykdysadyýet, söwda, maýa goýumlary, goranmak senagaty, energiýa we syýahatçylyk başda bolmak bilen, köp ugurlardaky hyzmatdaşlygymyzy hem ösdürýäris.
Saud Arabystany bilen gatnaşyklarymyzy wagtlaýyn wakalaryň çäginden has giňde, uzak möhletleýin umumy bähbitleriň we özara hormatyň esasynda alyp barýarys.
Sebitimiziň örän çynlakaý synaglardan geçýän döwründe Türkiýe bilen Saud Arabystanynyň arasyndaky ýakyn maslahatlaşma we hyzmatdaşlyk has-da möhüm ähmiýete eýe boldy.
Mekge Ylalaşygynyň, ilkinji nobatda goranmak hyzmatdaşlygy bolmak bilen, gatnaşyklarymyzyň köp ugurda has-da güýçlenmegine sebäp boljakdygyna ynanýarys.
Sebitimiziň asudalygy we durnuklylygy babatda umumy jogapkärçiligimiziň bardygyna düşünýäris we şoňa laýyklykda hereket edýäris.
Türkiýe hökmünde Saud Arabystanynyň we sebitdäki beýleki ýurtlaryň durnuklylygyna hem-de howpsuzlygyna uly ähmiýet berýäris. Sebäbi sebitimizde ýüze çykýan iň kiçijik krizisiň, ilkinji nobatda göç we terrorçylyk ýaly meselelerde döredýän täsirlerini ähli sebit ýurtlary duýýar.
Öňümizdäki döwürde-de iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklary has ýokary derejelere çykarmaga mümkinçilik berjek ädimleri ädjekdigimize ynanýaryn.”
“Biziň arzuwymyz Liwanyň ýene-de durnuklylyga gowuşmagydyr”
Liwandaky soňky wakalar baradaky garaýyşlary soralan Prezident Erdogan şeýle diýdi:
“Liwan biziň üçin diňe geografik taýdan ýakyn ýurt däl, eýsem taryhy gatnaşyklarymyz bolan dost we dogan ýurtdur.
Liwanyň asudalygy, howpsuzlygy we durnuklylygy tutuş sebitimiziň durnuklylygy taýdan örän möhüm ähmiýete eýedir. Sebitiň beýleki ýurtlarynda bolşy ýaly, Liwanyň hem özygtyýarlylygynyň, syýasy bitewiliginiň we çäk bitewiliginiň goralmagy zerurdyr.
Liwanyň içerki meseleleriniň daşarky goşulyşmalar ýa-da harby usullar arkaly has-da çylşyrymlaşdyrylmagyna, ýurduň daşary güýçleriň bäsdeşlik meýdanyna öwrülmegine-de garşy. Ýurdyň geljegi bilen bagly kararlary liwanlylaryň öz erk-islegleri bilen kabul edip bilmelidigine ynanýarys.
Sebitdäki esasy meseläni döredýän agressiw we giňelmekçi syýasatlary alyp barýan Ysraýylyň Liwana garşy hüjümleriniň gyssagly bes edilmegi zerurdyr. Şu çäkde Liwanda atyşygy bes etmek üçin dowam edýän gepleşikleri oňyn hasaplaýarys. Liwanyň howpsuzlygyny we durnuklylygyny sebitdäki parahatçylykdan aýry göz öňüne getirip bolmaz.
Ýakyn Gündogaryň ykbaly hemişe çaknyşyklar, weýrançylyklar we hasratlar bilen ýazylmaly däldir. Bu sebit parahatçylyga, asudalyga we abadançylyga hem mynasypdyr.
Türkiýe hökmünde ähli diplomatik tagallalarymyzyň merkezinde hem şu düşünje durýar. Sebitimiz köp ýyllardan bäri uruşdan we gözýaşyndan ejir çekýär. Bu ýagdaýy üýtgetmek üçin elimizden gelenini etmeli.
Biziň arzuwymyz, elbetde, Liwanyň ýene-de durnuklylyga gowuşmagy, döwlet edaralarynyň güýçlenmegi we halkynyň öz geljegine ynamly hem-de howpsuz ýagdaýda garamagydyr. Şu çäkde ähli görnüşli tehniki goldawy bermäge we hyzmatdaşlygy ýola goýmaga taýýardyrys. Bu ugurdaky erk-islegimizi ýakynda ýurdumyzda myhman alan Prezident Aun we Premýer-ministr Selama-da beýan etdik.”
Siriýadaky özgerişlikler
Prezident Erdogandan: “Siriýadaky özgerişlikler tapgyryna şu güne çenli nähili baha berýärsiňiz?” diýlen soraga şeýle jogap berdi:
“Siriýada bolup geçýän özgerişlikler tapgyryna Siriýanyň halkynyň öz geljegini kesgitlemek boçunça erk-islegi taýdan taryhy öwrülişik nokady hökmünde garaýarys.
Türkiýe hökmünde ilkinji günlerden bäri Siriýanyň territorial bitewiligini, syýasy bitewiligini we özygtyýarlylygyny goldap geldik.
Siriýanyň başdan geçiren urşy, terrorçylygy we durnuksyzlygy tutuş sebite agyr zeper ýetirdi.
Indi öňümizde täze döwür bar. Bu döwrüň hemişelik parahatçylyga, durnuklylyga we täzeden dikeldişe ýol açmagy biziň iň uly arzuwymyz.
Siriýanyň demirgazygynda ýa-da başga haýsydyr bir sebitinde Türkiýäniň howpsuzlygyna howp saljak gurluşlaryň döremegine-de ýol bermeris. Siriýanyň çäk bitewiliginiň biziň üçin ähmiýeti näçe uly bolsa, Türkiýäniň milli howpsuzlygy hem şonça möhümdir.
Tapgyryň ilkinji günlerinden bäri biziň arzuwymyz siriýaly doganlarymyzyň öz ýurtlarynda howpsuz we asuda durmuşda ýaşamagydyr.
Aslynda Siriýa 2024-nji ýylyň dekabryndan bäri ýurtda howpsuzlyk şertleriniň gowulandyrylmagy, ykdysady ösüş üçin şertleriň döredilmegi we jemgyýetçilik ylalaşygynyň ýola goýulmagy babatda möhüm ýol geçdi. Bu netijäniň gazanylmagynda, elbetde, sebit ýurtlarynyň eýelenmeginiň we Siriýa hökümetiniň arkasynda döredilen sebit goldawynyň möhüm orny boldy.
Sebit we halkara jemgyýetçiligi bilen gowy gatnaşyklar ösdürip gelen Siriýa hökümeti durnukly we dowamly howpsuzlyk gün tertibine ünsi jemlemek bilen, goşmaça çaknyşyklaryň daşynda galmak ukybyny hem görkezýär.
Häzirki wagtda Siriýanyň kadalaşmagy, aslynda, tutuş sebit üçin strategik ähmiýetli meselä öwrüldi. Siriýa indi durnuksyzlygyň çeşmesi hökmünde däl-de, baglanyşyk we ösüş taslamalary bilen baglanyşykly ýatlanýan ýurt bolup başlady.
Türkiýe şu günki güne çenli bolşy ýaly, mundan beýläk-de Siriýanyň durnuklylygy, täzeden aýaga galmagy we sebit parahatçylygynyň güýçlendirilmegi üçin öz üstüne düşýän jogapkärçiligi ýerine ýetirmegi dowam etdirer. Türkiýäniň bu ugurda sebitdäki we halkara derejesindäki hyzmatdaşlary bilen bilelikde hereket etmäge-de erk-islegi bar.
Siriýada täze sahypa açylanda, bu sahypa täze hasratlar bilen däl, eýsem parahatçylyk, doganlyk, özygtyýarlylyk we umumy geljek düşünjesi bilen açylmalydyr.”
