ABŞ-nyň Eýrana gönükdirilen hüjümlerinde 25-den gowrak adam öldi

ABŞ-nyň we Ysraýylyň duşenbe güni guran soňky howa hüjümlerinde Eýranda 25-den gowrak adam öldi; Tähran prezident Donald Trampyň ýakynlaşyp gelýän taryhy ultimatumyndan öň, ABŞ-nyň harby we maliye barlyklarynyň ýerleşýän Ysraýyla we Pars aýlagy döwletlerine raketa hüjümleri bilen jogap berdi.

Düýn gijäniň bir wagtyna çenli Tähranda partlamalaryň we pes belentlikde uçýan uçarlaryň sesi eşidildi we Şerif Tehnologiýa Uniwersiteti ýaly dürli ýerlere guralan hüjümlerden soň, şeýle hem Azady meýdançasynyň golaýynda gara tüsse görüldi.

Eýran Ysraýylyň demirgazygyna raketa hüjümlerini amala aşyrmak bilen dessine jogap berdi; Haýfada azyndan iki adam öldi, halas ediş toparlary bolsa harabalyklaryň aşagynda galanlary gözleýär.

Kuweýt we Birleşen Arap Emirlikleri ýaly Pars aýlagy ýurtlary gelýän uçarmansyz howa ulaglary we raketalary tutmak üçin howa goranyş ulgamlaryny işjeňleşdirdiler.

Ormuz bogazynyň krizis nokady global töwekgelçilikleri artdyrýar

Krizisiň merkezinde global nebit akymy üçin möhüm arteriýa bolan Ormuz bogazy ýerleşýär; Eýran ol ýerde gözegçiligi güýçlendirdi, gämi gatnawlaryny azaldyp, energiýa bahalarynyň gymmatlamagyna sebäp boldy.

Tramp Tährana gämi gatnawlaryny täzeden açmagy üçin möhlet berdi, ýogsam onuň infrastrukturasyna garşy giň gerimli hüjümler guramak bilen haýbat atdy. "Siz dowzahda ýaşarsyňyz" diýip aýdan Tramp, Eýranyň elektrik desgalaryny we ulag ulgamlaryny hatardan çykarjak hüjümleri amala aşyrjakdygy barada söz berdi.

Howplara garamazdan, Eýran yza ädim etjekdigi barada ýüzlenme bermedi. Parlamentiň başlygy Mohammad Bagher Kalibaf duýduryşlary "biperwaýlyk" diýip häsýetlendirdi we basyşyň we harby dartgynlygyň olary ylalaşyk gazanmaga mejbur etmejekdigini nygtady.

Diplomatiýa bozulýar, ýogalan adamalryň sany artýar

Wakalaryň arkasynda sebitleýin we global güýçler krizisi gözegçilik astyna almak üçin uly tagalla edýärler.

Oman Eýranyň resmileri bilen gepleşikleriň geçirilendigini, Müsüriň, Russiýanyň we beýlekileriň bolsa gyssagly diplomatik aragatnaşyklar ýola goýandygyny tassyklady.

Şeýle-de bolsa, ýurtdaky uruş agyr ýitgileri dowam etdirýär.

Eýranda çaknyşyklaryň başlamagyndan bäri 1900-den gowrak adam ýogaldy; Liwan, Ysraýyl we beýleki sebitler hem köp ýitgi çekdi.

Nebitiň bahalary ýokarlanyp, sebitleýin dartgynlyklar güýçlenýän mahaly, bu çaknyşyklaryň global ykdysady netijelere getirýän giň gerimli urşa öwrülip biljekdigi baradaky aladalar artýar.