Eýran Ormuz bogazyny ýapdy, geçmäge synanyşýan gämilere hüjüm ediljekdigi barada duýduryş berdi
Bu bogaz dünýäde nebit eksportynyň iň möhüm ýoly bolup, Pars aýlagynyň iň uly nebit öndürijilerini — Saud Arabystanyny, Eýrany, Yragy we BAE-ni Oman aýlagy we Arap deňzi bilen birleşdirýär.
Eýran metbugatynyň habaryna görä, Eýranyň Ynkylap goragçylary strategik taýdan möhüm ähmiýete eýe bolan Ormuz bogazyny ähli deňiz gatnawlary üçin ýapandygyny yglan etdiler we suw ýoluny ulanmaga synanyşýan islendik gäminiň nyşana alynjakdygy barada duýduryş berdiler.
“Reuters” agentliginiň habaryna görä, duşenbe güni ýerli metbugatda çap edilen beýanatda Ynkylap goragçylarynyň baş serkerdesiniň uly geňeşçisi Ibrahim Jabari Ormuz bogazynyň ýapylandygyny we ondan geçmäge synanyşýan islendik gämini ýakjakdyklaryny aýtdy.
Döwlet metbugatynda çap edilen beýanatynda Jabari: "Ormuz bogazy ýapyk. Eger kimdir biri geçmäge synanyşsa, Ynkylap goragçylarynyň we deňiz güýçleriniň gahrymanlary şol gämileri otlar" diýdi.
Eger bu çäre durmuşa geçirilse, dünýä nebit eksportynyň takmynan bäşden bir böleginiň geçýän dar bogazdan söwda gämi gatnawy dolulygyna togtadylar.
Ormuz bogazy Pars aýlagynyň iň dar nokady bolup, dünýäde öndürilýän nebitiň takmynan bäşden bir bölegi şol ýerden geçýär.
Bogazyň demirgazygynda Eýrana ýakyn ýerden geçýän tankerler Saud Arabystanyndan, Kuweýtden, Yrakdan, Katardan, Bahreýnden, Birleşen Arap Emirliklerinden we Eýrandan nebit we gaz daşaýar. Bu nebitiň aglaba bölegi Aziýa ýurtlaryna eksport edilýär.
Ormuz bogazynda deňiz gatnawynyň bozulmagy nebit söwdasyna örän ýaramaz täsir ýetirip biler.
Eýran urşunyň giňelmegi
Dünýä gämi gatnawlary üçin möhüm deňiz ýoly bolan Ormuz bogazy iň dar nokadynda takmynan 33 kilometr giňlikdäki egri-bugry geçelgedir. Bogaz Pars aýlagyny Arap deňzi bilen birleşdirýär.
Bu ýerden gämiler dünýäniň galan bölegine gidip bilýärler. Eýranyň we Omanyň bogazda territorial suwlary bolsa-da, ol ähli gämiler tarapyndan ulanylyp bilinýän halkara suw ýoly hasaplanýar. Kaşaň binalary bilen tanalýan Dubaýyň ýerleşýän ýeri bolan BAE hem bu geçelgäniň golaýynda ýerleşýär.
Bogaz taryhyň dowamynda söwda üçin möhüm ähmiýete eýe bolupdyr: Hytaýdan keramika, pil süňki, ýüpek we dokma önümleri sebitden geçipdir, häzirki döwürde bolsa Saud Arabystanyndan, Kuweýtden, Yrakdan, Katardan, Bahreýnden, BAE-den we Eýrandan supertankerler tarapyndan daşalýan nebit we gaz üçin esasy ýola öwrüldi.