23 Nisan 1920, milli egemenliğe dayalı yeni Büyük Millet Meclisi’nin açıldığı tarih. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilanına giden yolda bir dönüm noktası. Önceleri “Hâkimiyet-i Milliye” Bayramı olarak kutlanan daha sonra “Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı “ olarak günümüze uzanan bu kutlu günün öyküsü bizi 90 yıl öncesine götürür.

İstanbul'un işgalinden üç gün sonra, Atatürk 19 Mart 1920’de tarihin önemli bildirisini yayımlar. Bildiride, " olağanüstü yetkiler taşıyan bir Meclisin Ankara'da toplanacağı, Meclis’e katılacak üyelerin nasıl seçilecekleri, seçimlerin en geç on beş gün içinde yapılması gereği, kesin ve kararlı ifadelerle yer alır. Ayrıca, dağılan Meclis-i Mebusan'ın üyelerinin de Ankara'daki Meclis'e katılabilecekleri belirtilir.

Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluş temelleri Ankara’daki bu ilk tarihi binada atılır. Bugün Kurtuluş Savaşı Müzesi olarak savaş yıllarının anılarını sergileyen Birinci Meclis Binası, Ulusal Kurtuluş Savaşı’nın yönetim yeri olarak pek çok tartışma ve millî kararlara sahne olur: İllerde seçilen temsilciler ve Meclis-i Mebusan’ın bir kısım üyeleri Ankara'ya gelir.

Ankara'nın o günkü şartlarında Meclis’in toplanabileceği elverişli bir bina yok gibidir. Sonunda, İkinci Meşrutiyet döneminde, İttihat ve Terakki Cemiyeti Kulübü olarak yapılmış tek katlı bir bina uygun görülür. Eksik kalmış yapı tamamlanır, okullardan toplanan ve halkın katkısıyla sağlanan eşyalarla donatılır. Hazırlıklar tamamlanınca, Atatürk 21 Nisan’da yayınladığı ikinci bir bildiri ile Meclis'in 23 Nisan günü toplanacağını ve açılış töreninin nasıl yapılacağını duyurur.

23 Nisan 1920 Cuma sabahı erken saatlerde, Ankara'da bulunan herkes Meclis Binası çevresinde toplanır. Halk, kendi kaderine sahip çıkmanın coşkusu içindedir. Meclis binası girişinde gözleri yaşartan muhteşem bir tören yapılır. Saat 13.45'de, Ankara'ya gelebilen 115 milletvekili Meclis salonunda toplanır. Mecliste yapılan ilk toplantıda millî egemenliğe dayalı yeni Türk parlamentosunun adı da Büyük Millet Meclisi olarak konulmuştur. Bu ad herkesçe benimsenir. Daha sonra Atatürk'ün tüm konuşmalarında yer aldığı şekliyle ve ilk kez 8 Şubat 1921 tarihli Bakanlar Kurulu Kararnamesi’nde de yazılı olarak, " Türkiye Büyük Millet Meclisi" adı kalıcılık kazanır.

TBMM, 24 Nisan 1920 günü yaptığı ikinci toplantısında Mustafa Kemal Paşa'yı başkanlığa seçer. Mustafa Kemal Paşa, kendi öncülüğünde kurulan TBMM'nin başkanlığını Cumhurbaşkanı seçildiği gün olan 29 Ekim 1923 tarihine kadar sürdürür. TBMM, açılışından iki gün sonra, sadece yasama değil, yürütme gücüne de sahip olacak hukukî ve siyasî yapısını düzenleme çalışmalarına başlar.

23 Nisan 1920 Büyük Millet Meclisi’nin açılış günüdür. Her 23 Nisan günü Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’nı bütün Dünya çocukları birlikte kutlarlar. Bir ulusun egemenliği elinde bulundurması o ulusun en büyük özgürlüğüdür. Bu özgürlüğü bize sağlayan Atatürk'ün ilkeleri bu nedenle her şeyden daha önemlidir. Çünkü bu ilkeler çağdaş yaşamamızın, çağdaş düşünmemizin, kendimizi ifade edebilmemizin ve boyunduruk altına girmeden özgür düşünce yapısıyla yaşayabilmemizin yolunu açmıştır.

Çocukların bayramı olarak kutlanan 23 Nisan, Cumhuriyetin kalbi Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin de açılış günü… Yönetme yetkisinin ulusun elinde olduğunun kabul edildiği, temsilciler aracılığıyla kararları halkın verdiği meclis, egemenliğin yönetme yetkisini elinde bulundurur.

İlk Büyük Millet Meclisi'nin toplandığı yapı, Ankara'da, Ulus Alan'ından istasyona giden caddenin başındadır. Bugün Kurtuluş Savaşı Müzesi olan bu yapı tek katlıdır. O yıllarda savaşlar nedeniyle yokluk içindeki ülkemizde, meclisin sıraları bir okuldan getirilmiş, aydınlanma gaz lambası ile sağlanmış, soba ile ısınılmıştır. Şartların ağır olduğu dönemlerde, kimi zaman top sesleri altında yapılan toplantılarda alınan kararlarla milletin kader haritası çizilmiştir.

	23 Nisan Özel Programı 23.04.1978 (Hazırlayanlar: Yıldız Balkan – Oya Fişek)
	Stüdyo FM 23 Nisan Özel Programı 23.04.1983 (Hazırlayanlar: Şebnem Savaşçı – Yavuz Aydar)